Από την Ανταρκτική στο Διάστημα: Εμπειρίες και διδάγματα
Την Τετάρτη 25 Οκτωβρίου 2023 μαθητές της Γ Γυμνασίου είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν το webinar Φυσικής: «Από την Ανταρκτική στο Διάστημα: Εμπειρίες και διδάγματα». Ομιλητής ήταν ο Αδριανός Γολέμης, γιατρός της ιατρικής ομάδας του Διαστήματος (HREOM), ISS Operations και της ομάδας των Αστροναυτών (HRE-O). Ο ομιλητής με απλό και κατανοητό λόγο, εισήγαγε τα παιδιά στον χώρο του διαστήματος από την ανθρώπινη πλευρά. Όντας ο ίδιος γιατρός, συμμετείχε σε ετήσια αποστολή στην Ανταρκτική με μία διεθνή και ολιγομελή ομάδα ατόμων (13 επιστήμονες).
Οι συνθήκες διαβίωσης στην Ανταρκτική, ήταν πολύ σκληρές όχι μόνο λόγω των ακραίων θερμοκρασιών (-80ο C τον χειμώνα και 5ο C το καλοκαίρι) αλλά και λόγω της μεγάλης διάρκειας της νύχτας τον χειμώνα και της ημέρας το καλοκαίρι, η οποία επηρέαζε την ποιότητα του ύπνου δραματικά. Επίσης λόγω της απόλυτης απομόνωσης για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα και λόγω της συνεχόμενης και μακροχρόνιας γειτνίασης με τους ίδιους ανθρώπους δημιουργούνταν διάφορα προβλήματα. Η ψυχολογία των επιστημόνων ήταν το πρώτο που επηρεάστηκε. Ζούσαν σε συνθήκες που προσομοιάστηκε με την εποχή του lock down. Για να μπορέσει να ξεπεράσει την άσχημη ψυχολογία ακολούθησε κάποιους κανόνες, τους οποίους τους μοιράστηκε μαζί μας, για να τους ακολουθούμε στις δύσκολες καταστάσεις. Όπως: Να κάνουμε υπομονή, να έχουμε ανοιχτό μυαλό, να βάζουμε στόχους και να αλληλοϋποστηριζόμαστε.
Επίσης πήρε πολλά μαθήματα ζωής κατά τη διάρκεια αυτού του μεγάλου χρονικού διαστήματος και κατέληξε σε κάποια συμπεράσματα: «Δώσε πριν πάρεις», «Να ζητάς κάτι με σωστό τρόπο, στον σωστό χρόνο», «Ο σεβασμός κερδίζει τον άνθρωπο», «Οι κανόνες τίθενται από την ομάδα», «Πρότεινε λύσεις αντί να διαμαρτύρεσαι», «Συγχώρεσε ξέχνα τα λάθη των άλλων, δώσε δεύτερη ευκαιρία» «Μην απορρίπτεις κανέναν», «Σεβάσου την διαφορετικότητα», «Κέρδισε τους άλλους μέσω της εργατικότητας και της αλληλεγγύης». Μας τόνισε ότι το Διάστημα είναι για όλους και ότι στην Ελλάδα χρειαζόμαστε ομαδικότητα, συνεργασία, αλληλεγγύη, άμιλλα, μακρόπνοο σχεδιασμό και αξιοκρατία.
Στην ομιλία του αναφέρθηκε για τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζουν οι αστροναύτες του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS), κυρίως λόγω της έλλειψης βαρύτητας και στο ποιες είναι οι αρμοδιότητες των γιατρών των αστροναυτών, όπως είναι ο ίδιος. Στην συνέχεια έκανε κάποιες ερωτήσεις στους μαθητές για να τους κινητοποιήσει και οι μαθητές μας ανταποκρίθηκαν με μεγάλο ενδιαφέρον. Τέλος οι ίδιοι οι μαθητές θέσανε τις δικές τους ερωτήσεις. Οι μαθητές του σχολείου μας έκαναν 2 ερωτήσεις στον επιστήμονα και φυσικά αυτές απαντήθηκαν.
Θεωρούμε ότι ήταν πολύ επιτυχημένη η συγκεκριμένη εμπειρία και τα παιδιά πρέπει να εμπνέονται από νέους Έλληνες επιστήμονες που εργάζονται στην αιχμή της παγκόσμιας διαστημικής έρευνας και όχι μόνο!
Σημείωση: Το webinar βιντεοσκοπήθηκε από τους διοργανωτές και θα είναι διαθέσιμο στους μαθητές μέσω της πλατφόρμας eclass, στο μάθημα της Φυσικής.
Σύντομο βιογραφικό του ομιλητή
Ο Αδριανός μεγάλωσε στη Λάρισα και σπούδασε Ιατρική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Στη συνέχεια ακολούθησε το διεπιστημονικό πρόγραμμα Master on Space Studies του International Space University στη Γαλλία, εστιάζοντας στην ιατρική έρευνα στο χώρο του Διαστήματος. Εργάστηκε για τρεις μήνες στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (European Space Agency – ESA) συγγράφοντας τη διπλωματική του εργασία με θέμα «Τα ιατρικά και ψυχολογικά Κριτήρια Επιλογής Αστροναυτών για μακροχρόνιες αποστολές στο Διάστημα», όπως για παράδειγμα για ένα μελλοντικό ταξίδι στον πλανήτη Άρη. Επιλέχθηκε από την ESA για να επανδρώσει τον απομονωμένο Σταθμό Concordia στην Ανταρκτική, όπου και εργάστηκε για ένα έτος ως ιατρός-ερευνητής, μελετώντας την επίδραση των ακραίων συνθηκών διαβίωσης στον ανθρώπινο οργανισμό και την ψυχολογία. Είναι μέλος του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας Θεσσαλονίκης (Ο.Φ.Α.) και εκπροσωπεί την Ελλάδα στο Space Generation Advisory Council (SGAC), έναν οργανισμό που σε συνεργασία με τον Ο.Η.Ε. προωθεί τις σχετικές με το Διάστημα δραστηριότητες σε κάθε χώρα. Μιλάει Αγγλικά, Γερμανικά, Γαλλικά και λίγα Ιταλικά, ενώ αγαπημένες του ασχολίες είναι η Αστρονομία, η φωτογραφία και το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων. Το 2022 αποτέλεσε τον πρώτο Έλληνα που περνά με επιτυχία και τα έξι στάδια της διαδικασίας επιλογής Ευρωπαίων αστροναυτών που λαμβάνει χώρα κάθε περίπου 13 χρόνια (επίδοση top 0,1% ανάμεσα σε 22500 αιτούντες).
